intTypePromotion=1

Những quy định mới về văn bản quy phạm pháp luật của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

0
4
lượt xem
0
download

Những quy định mới về văn bản quy phạm pháp luật của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết bình luận về những quy định mới của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2016) đối với văn bản quy phạm pháp luật của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ về hình thức, nội dung, trình tự, thủ tục ban hành, cũng như về hiệu lực và nguyên tắc áp dụng.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Những quy định mới về văn bản quy phạm pháp luật của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ

  1. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT NHÛÄNG QUY ÀÕNH MÚÁI VÏÌ VÙN BAÃN QUY PHAÅM PHAÁP LUÊÅT CUÃA BÖÅ TRÛÚÃNG, THUÃ TRÛÚÃNG CÚ QUAN NGANG BÖÅ Dương Hồng Thị Phi Phi* * ThS. Giảng viên Khoa Luật Hành chính - Nhà nước, Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh. Thông tin bài viết: Tóm tắt: Từ khoá: Văn bản quy phạm Bài viết bình luận về những quy định mới của Luật Ban hành văn bản quy pháp luật, bộ trưởng, thủ phạm pháp luật năm 2015 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2016) đối với văn bản trưởng cơ quan ngang bộ quy phạm pháp luật của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ về hình thức, nội dung, trình tự, thủ tục ban hành, cũng như về hiệu lực và nguyên Lịch sử bài viết: tắc áp dụng. Nhận bài: 16/12/2016 Biên tập: 13/01/2017 Duyệt bài: 20/01/2017 Article Infomation: Abstract: Keywords: This article provides comments on the new provisions of forms, contents, Legal Documents, procedures, effectiveness as well as validity and rules for application of Ministers, Heads of legal documents of the Ministers and Heads of ministry-level agencies in Ministry-level Agencies the Law on Promulgation of Legal Documents of 2015 (coming into force from July 01, 2016). Article History: Received: 16 Dec. 2016 Edited: 13 Jan. 2017 Approved: 20 Jan. 2017 B ộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang không thể thiếu để các chủ thể này thực hiện bộ là thành viên Chính phủ và là chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước đối người đứng đầu bộ, cơ quan ngang với ngành, lĩnh vực được phân công trong bộ, lãnh đạo công tác của bộ, cơ quan ngang phạm vi toàn quốc. Theo quy định của Luật bộ1. Với vị trí đó, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ Ban hành văn bản QPPL năm 2015, Bộ quan ngang bộ có quyền “ban hành văn bản trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ có quy phạm pháp luật (QPPL) theo thẩm quyền ban hành văn bản QPPL với tên gọi quyền”2 - công cụ pháp lý quan trọng và là Thông tư (Khoản 8, Điều 4). 1 Điều 32 Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015. 2 Khoản 4, Điều 34 Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015. NGHIÏN CÛÁU 14 LÊÅP PHAÁP Söë 06(334) T3/2017
  2. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT Trong hệ thống pháp luật nước ta, số đây là thuộc thẩm quyền “liên tịch” của Bộ lượng văn bản QPPL do các Bộ trưởng, Thủ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ với trưởng cơ quan ngang bộ ban hành rất lớn3 nhau, nhưng “tư duy” mới này đáp ứng yêu nên sự tác động của chúng đối với các lĩnh cầu về tăng cường tính chịu trách nhiệm, vực của xã hội là “không hề nhỏ”. Vấn đề tính chủ động, tính phân định rạch ròi về đáng quan tâm là số lượng ấy có làm gia mặt thẩm quyền trong hoạt động ban hành tăng chi phí tuân thủ pháp luật, kìm hãm sự văn bản QPPL. Trước đây, khi nội dung cần phát triển của nền kinh tế thị trường, của tự điều chỉnh có liên quan đến nhiều ngành, do, dân chủ hay không? Theo Báo cáo năng nhiều lĩnh vực thuộc thẩm quyền quản lý lực cạnh tranh toàn cầu 2015 - 2016 của của nhiều bộ - từ hai bộ trở lên (còn gọi là Diễn đàn Kinh tế thế giới, trong số 140 quốc sự giao thoa về thẩm quyền) thì Bộ trưởng, gia tham gia bảng xếp hạng về năng lực Thủ trưởng cơ quan ngang bộ có thể “ngồi” cạnh tranh toàn cầu thì Việt Nam xếp thứ 90 lại với nhau để phối hợp ban hành văn bản về gánh nặng chi phí tuân thủ quy định của dưới hình thức thông tư liên tịch nếu Chính pháp luật của nhà nước (burden of govern- phủ, Thủ tướng Chính phủ không có văn bản ment regulation)4. Vì vậy, cần phải tiếp tục điều chỉnh về vấn đề đó. Nhưng một số vấn cải tiến hơn nữa hoạt động ban hành văn bản đề bất cập đã nảy sinh như sự phân định QPPL nói chung, trong đó có văn bản của trách nhiệm của cơ quan quản lý chưa rạch Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ. ròi, cơ chế “phối hợp” chưa thể hiện được Với tư duy đổi mới được thể hiện qua nhiều sự chủ động… khi ban hành loại văn bản quy định tiến bộ, Luật Ban hành văn bản mang tính chất liên tịch này. QPPL năm 2015 là cơ sở cho hoạt động ban Trong khi đó, theo đúng tinh thần quy hành văn bản QPPL có chất lượng trong thời định trong Hiến pháp năm 2013 và được cụ gian tới. thể hóa trong Luật Tổ chức Chính phủ năm 1. Điểm mới về tên loại văn bản quy 2015, về khía cạnh thẩm quyền, Bộ trưởng, phạm pháp luật của Bộ trưởng, thủ Thủ trưởng cơ quan ngang bộ chỉ có quyền trưởng cơ quan ngang bộ trong Luật Ban “ban hành văn bản QPPL theo thẩm quyền hành văn bản quy phạm pháp luật năm để thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý 2015 nhà nước đối với ngành, lĩnh vực được phân Theo xu hướng đơn giản hóa hệ thống công” (khoản 4 Điều 34). Như vậy, Bộ văn bản QPPL ở nước ta, một số hình thức trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ khi văn bản không còn là văn bản QPPL, trong ban hành văn bản QPPL không thể “lấn sân” đó có hình thức thông tư liên tịch giữa Bộ sang lĩnh vực quản lý của Bộ trưởng, Thủ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ. Theo trưởng cơ quan ngang bộ khác, đồng thời đó, các chủ thể này chỉ có quyền ban hành với nguyên tắc tổ chức và hoạt động của văn bản QPPL với tên gọi là thông tư. Chính phủ là “Phân định rõ nhiệm vụ, quyền Quy định mới này tuy gây khó khăn hạn, trách nhiệm giữa Chính phủ, Thủ tướng không nhỏ khi tạo thêm áp lực cho Chính Chính phủ với Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ phủ, Thủ tướng trong việc ban hành văn bản quan ngang bộ và chức năng, phạm vi quản QPPL đối với những trường hợp mà trước lý giữa các bộ, cơ quan ngang bộ…”5 thì 3 Xem số liệu thống kê ở phần biểu đồ. 4 Xem: The Global Competitiveness Index in detail, http://www3.weforum.org/docs/gcr/2015-2016/Global_Compet- itiveness_Report_2015-2016.pdf, p. 367. 5 Điều 5 Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015. NGHIÏN CÛÁU Söë 06(334) T3/2017 LÊÅP PHAÁP 15
  3. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT từng Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang hạn chế tình trạng ban hành thủ tục hành bộ chỉ chịu trách nhiệm đối với ngành, lĩnh chính “tràn lan” của các cơ quan, đặc biệt là vực được phân công. Nếu nguyên tắc này các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa được thực hiện một cách “triệt để” thì sự phương, giảm bớt gánh nặng chi phí tuân “giao thoa” về thẩm quyền giữa các bộ, cơ thủ pháp luật cho người dân, doanh nghiệp. quan ngang bộ là không có, còn những vấn Hai là, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan đề về quản lý cần “tiếng nói” chung, cần đi ngang bộ không còn ban hành văn bản để đến thống nhất thì phải thuộc về trách quy định về “những vấn đề khác do Chính nhiệm, thẩm quyền của Chính phủ và Thủ phủ giao” như quy định của Luật Ban hành tướng Chính phủ. Như vậy, không còn lý do văn bản QPPL năm 2008. Một Chính phủ cho sự tồn tại của loại hình văn bản QPPL chịu trách nhiệm đòi hỏi cơ chế chịu trách mang tính chất liên tịch giữa các Bộ trưởng, nhiệm rạch ròi của những bộ phận hợp thành Thủ trưởng cơ quan ngang bộ với nhau. Luật nên Chính phủ. Phân công trách nhiệm rõ Ban hành văn bản QPPL năm 2015 đã thể ràng giữa các nhánh quyền lực (lập pháp, chế hóa tư tưởng này. hành pháp và tư pháp) và giữa các cơ quan, 2. Điểm mới về nội dung văn bản quy phạm bộ phận thuộc cùng nhánh quyền lực là tư pháp luật của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ duy đổi mới được thể hiện trong Hiến pháp quan ngang bộ trong Luật Ban hành văn năm 2013. Do đó, Chính phủ không thể tùy bản quy phạm pháp luật năm 2015 tiện “giao” trách nhiệm cho Bộ trưởng, Thủ 2.1 Theo Luật Ban hành văn bản trưởng cơ quan ngang bộ ban hành văn bản QPPL năm 2015, thẩm quyền ban hành nội QPPL mà đáng lẽ ra những nội dung đó lại dung văn bản QPPL của Bộ trưởng, Thủ thuộc về trách nhiệm của chính mình. trưởng cơ quan ngang bộ “ít” hơn so với Ba là, không còn thẩm quyền “Quy trước, thể hiện ở các mặt chủ yếu sau: định về quy trình, quy chuẩn kỹ thuật, định Một là, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ mức kinh tế - kỹ thuật của ngành, lĩnh vực quan ngang bộ không được quyền ban hành do mình phụ trách” như Luật Ban hành văn thông tư có nội dung quy định về thủ tục bản QPPL năm 2008 (Khoản 2 Điều 16). hành chính (khoản 4 Điều 14 Luật Ban hành 2.2 Luật Ban hành văn bản QPPL văn bản QPPL năm 2015). Quy định này năm 2015 quy định rõ hơn về thẩm quyền nhằm cụ thể hóa, “triển khai thi hành” tư ban hành văn bản quy định chi tiết trong tưởng mang tính nguyên tắc được quy tại thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan Điều 5 - Nguyên tắc xây dựng văn bản ngang bộ QPPL là “bảo đảm yêu cầu cải cách thủ tục Đối với thẩm quyền ban hành văn bản hành chính”, cũng đồng thời đáp ứng yêu quy định chi tiết, Luật Ban hành văn bản cầu “cắt giảm và nâng cao chất lượng thủ QPPL năm 2008 quy định Bộ trưởng, Thủ tục hành chính trong tất cả các lĩnh vực quản trưởng cơ quan ngang bộ có quyền: “Quy lý nhà nước, nhất là thủ tục hành chính liên định chi tiết thi hành luật, nghị quyết của quan tới người dân, doanh nghiệp” theo Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Nghị quyết của Chính phủ về Ban hành thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chương trình tổng thể cải cách hành chính Chủ tịch nước, nghị định của Chính phủ, nhà nước giai đoạn 2011 - 20206, góp phần quyết định của Thủ tướng Chính phủ” 6 Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011. NGHIÏN CÛÁU 16 LÊÅP PHAÁP Söë 06(334) T3/2017
  4. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT (Khoản 1 Điều 16). Còn theo Luật Ban hành trong đó, số văn bản QPPL do Chính phủ, văn bản QPPL năm 2015, Bộ trưởng, Thủ Thủ tướng ban hành chỉ ở con số 188 (gồm trưởng cơ quan ngang bộ ban hành văn bản 128 nghị định, 60 quyết định)8, số lượng còn QPPL để quy định: “Chi tiết điều, khoản, lại đương nhiên thuộc về Bộ trưởng, Thủ điểm được giao trong luật, nghị quyết của trưởng cơ quan ngang bộ. Không những Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban trong năm 2015 mà ở các năm trước đó, số thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của lượng văn bản do Chính phủ, Thủ tướng và Chủ tịch nước, nghị định của Chính phủ, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang quyết định của Thủ tướng Chính phủ” bộ ban hành đều rất lớn9 và chắc chắn trong (khoản 1 Điều 24). số lượng lớn văn bản đó, Bộ trưởng, Thủ Điểm khác biệt trong quy định giữa trưởng cơ quan ngang bộ vẫn là chủ thể ban hai Luật về vấn đề này là tính chất “không hành nhiều nhất (vượt trội). bị giới hạn” hoặc “bị giới hạn” về thẩm Vì vậy, việc áp dụng triệt để các quy quyền ban hành văn bản quy định chi tiết định mới về thẩm quyền nội dung văn bản của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang QPPL của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan bộ. Theo tinh thần của Luật Ban hành văn ngang bộ trong Luật Ban hành văn bản QPPL bản QPPL năm 2008, Bộ trưởng, Thủ năm 2015 sẽ giúp giảm “đáng kể” số lượng trưởng cơ quan ngang bộ có quyền ban hành các văn bản do những chủ thể này ban hành văn bản QPPL để quy định chi tiết thi hành trong thực tế, góp phần giảm bớt chi phí tuân các văn bản thuộc Điều 16 mà không có sự thủ pháp luật, gia tăng khả năng áp dụng trực “giới hạn” nào, nhưng theo Điều 24 Luật tiếp các văn bản cấp trên như luật, pháp lệnh, Ban hành văn bản QPPL năm 2015 thì Bộ nghị định, tránh tình trạng luật, pháp lệnh, trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ chỉ nghị định đã ban hành nhưng vẫn bị vô hiệu được quyền ban hành thông tư để quy định hóa vì thiếu sự “hướng dẫn” của các Bộ chi tiết khi mà điều, khoản, điểm trong luật, trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ. nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị 3. Điểm mới về trình tự, thủ tục ban hành quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, lệnh, văn bản quy phạm pháp luật của Bộ quyết định của Chủ tịch nước, nghị định của trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ Chính phủ, quyết định của Thủ tướng Chính trong Luật Ban hành văn bản quy phạm phủ có “giao”. Quy định này góp phần hạn pháp luật năm 2015 chế sự tùy nghi của Bộ trưởng, Thủ trưởng 3.1 Luật Ban hành văn bản QPPL cơ quan ngang bộ trong việc ban hành văn năm 2015 quy định quy trình ban hành bản quy định chi tiết. thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan Hàng năm, số lượng văn bản QPPL do ngang bộ chặt chẽ hơn Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ Không chỉ xác định trình tự, thủ tục ban hành đều rất lớn. Chẳng hạn, “năm cần phải thực hiện khi ban hành thông tư của 2015, các bộ, cơ quan đã trình Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ tướng Chính phủ ban hành hoặc ban Luật Ban hành văn bản QPPL năm 2015 còn hành theo thẩm quyền 1.003 văn bản”7, quy định các công việc cụ thể cần phải tiến 7 Báo cáo số 12/BC-BTP của Bộ trưởng Bộ Tư pháp ngày 20/01/2016 về Tổng kết công tác tư pháp năm 2015, nhiệm kỳ 2011-2015; định hướng nhiệm kỳ 2016-2020 và nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu công tác năm 2016. 8 Xem http://chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/thongcaobaochiVBQPPL. 9 Xem biểu đồ bên dưới. NGHIÏN CÛÁU Söë 06(334) T3/2017 LÊÅP PHAÁP 17
  5. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT hành trong các bước. Đây là tư duy đổi mới và cổng thông tin điện tử của bộ, cơ quan thể hiện xu hướng luật phải cụ thể, chi tiết, ngang bộ trong thời gian ít nhất là 60 ngày” luật phải áp dụng trực tiếp. Trước đây, Luật (khoản 2 Điều 101). Cơ chế tăng cường lấy Ban hành văn bản QPPL năm 2008 chỉ dành ý kiến đối với dự thảo văn bản, nhất là đối một điều duy nhất (Điều 68) để quy định về với “cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền, xây dựng, ban hành thông tư của Bộ trưởng, nghĩa vụ, trách nhiệm chịu ảnh hưởng trực Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, thì Luật Ban tiếp từ việc áp dụng văn bản đó sau khi được hành văn bản QPPL năm 2015 dành nhiều ban hành” có ý nghĩa quan trọng trong hoạt điều khoản quy định cụ thể hơn (dành một động ban hành văn bản QPPL của các cơ mục riêng - Mục 4 (từ Điều 101 đến Điều quan nhà nước nói chung, Bộ trưởng, Thủ 104). Quy định này nhằm đáp ứng yêu cầu trưởng cơ quan ngang bộ nói riêng. Nếu về tính “cẩn trọng” trong hoạt động ban được thực hiện nghiêm túc, cơ chế này sẽ hành văn bản QPPL của Bộ trưởng, Thủ góp phần tạo ra những thông tư bảo đảm trưởng cơ quan ngang bộ. Tính “cẩn trọng” tính khách quan, phù hợp với thực tiễn, xuất này góp phần hạn chế đến mức thấp nhất phát từ nguyện vọng của nhân dân, nhất là những khiếm khuyết có thể xảy ra trong hoạt từ các đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ động ban hành văn bản QPPL của những văn bản. chủ thể này, như văn bản ra đời kém chất 4. Điểm mới về hiệu lực và nguyên tắc áp lượng, không phù hợp với thực tiễn, mâu dụng văn bản quy phạm pháp luật của Bộ thuẫn, chồng chéo với các văn bản khác trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ trong cùng hệ thống pháp luật. trong Luật Luật Ban hành văn bản quy 3.2 Quy trình ban hành thông tư phạm pháp luật năm 2015 của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Về thời điểm phát sinh hiệu lực bộ trong Luật Ban hành văn bản QPPL năm Theo Luật Ban hành văn bản QPPL 2015 sẽ tăng cường và tạo cơ hội cho sự năm 2015, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan tham gia của công chúng vào xây dựng dự ngang bộ không còn quyền ban hành văn thảo bản có hiệu lực kể từ ngày ký. Đây là điểm Luật Ban hành văn bản QPPL năm tiến bộ mang tính nhân văn, vì quyền con 2015 coi trọng hoạt động lấy ý kiến nhằm người. nâng cao chất lượng của dự thảo so với Luật Thời điểm phát sinh hiệu lực xác định trước đây. Không chỉ có trách nhiệm đăng thời điểm một văn bản QPPL bắt đầu điều tải dự thảo thông tư trên Trang thông tin điện chỉnh các quan hệ xã hội mà nó dự liệu trong tử của cơ quan ban hành trong thời gian ít các quy phạm. Để bảo đảm quyền con nhất là sáu mươi ngày để cơ quan, tổ chức, người, pháp luật nước ta đã đặt ra những yêu cá nhân tham gia ý kiến như Luật Ban hành cầu chung khi quy định về thời điểm bắt đầu văn bản QPPL năm 2008, Luật hiện hành có hiệu lực của một văn bản QPPL, trong đó còn đặt ra yêu cầu: “Trong quá trình soạn có yêu cầu: chủ thể ban hành văn bản phải thảo thông tư, bộ, cơ quan ngang bộ chủ trì dự liệu một thời gian nhất định (đủ dài) soạn thảo phải lấy ý kiến đối tượng chịu sự trước khi văn bản bắt đầu phát sinh hiệu lực tác động trực tiếp của văn bản; nêu những để các chủ thể, nhất là chủ thể chịu sự tác vấn đề cần xin ý kiến phù hợp với từng đối động trực tiếp của văn bản được biết, tiếp tượng lấy ý kiến và xác định cụ thể địa chỉ cận văn bản và chuẩn bị các điều kiện cần tiếp nhận ý kiến; đăng tải toàn văn dự thảo thiết cho việc áp dụng văn bản đó khi nó có trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ hiệu lực. Tuy nhiên, vì một số lý do nhất NGHIÏN CÛÁU 18 LÊÅP PHAÁP Söë 06(334) T3/2017
  6. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT định, pháp luật cũng có phép trong một số Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính trường hợp chủ thể có quyền ban hành văn phủ, Chính phủ, Hội đồng nhân dân cấp bản QPPL có hiệu lực “sớm” hơn. tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Vì vậy, Bộ Theo Luật Ban hành văn bản QPPL trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ (cùng năm 2008: “Trường hợp văn bản QPPL quy một số chủ thể khác) không có thẩm quyền định các biện pháp thi hành trong tình trạng ban hành văn bản theo trình tự, thủ tục rút khẩn cấp, văn bản được ban hành để kịp thời gọn, cũng đồng nghĩa với việc không thể đáp ứng yêu cầu phòng, chống thiên tai, dịch ban hành thông tư có hiệu lực kể từ ngày ký. bệnh thì có thể có hiệu lực kể từ ngày công Điều này có ý nghĩa quan trọng, nhất bố hoặc ký ban hành” (Khoản 1 Điều 78). là trong điều kiện các quan hệ xã hội nếu cần Tuy nhiên, theo quy định này, bất kỳ chủ thể được điều chỉnh bởi pháp luật lại chịu sự tác nào ở trung ương10 (bao gồm cả Bộ trưởng, động chủ yếu và trực tiếp từ các quy định Thủ trưởng cơ quan ngang bộ) đều có thể trong văn bản QPPL của Bộ trưởng, Thủ ban hành văn bản QPPL có hiệu lực kể từ trưởng cơ quan ngang bộ (chứ không phải ngày ký khi rơi vào điều kiện như trên. Hiến pháp, các văn bản luật - văn bản cấp Không những vậy, cụm từ “tình trạng khẩn trên), mà số lượng văn bản do các chủ thể cấp” gây ra nhiều tranh cãi trong thực tế áp này ban hành lại quá nhiều (như trên đã dụng (vì thế nào là tình trạng khẩn cấp chưa thống kê). Nếu trao quyền quy định văn bản được giải thích trong Luật này) và có thể bị QPPL có hiệu lực kể từ ngày ký cho các Bộ “lợi dụng” để ban hành văn bản có hiệu lực trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ thì kể từ ngày ký mà không bị xử lý bởi họ dựa nguy cơ ảnh hưởng “nhiều hơn” đến quyền vào lý lẽ là văn bản của mình được ban hành con người khi các chủ thể không có đủ thời trong tình trạng rất “khẩn cấp”. gian cần thiết để chuẩn bị cho việc áp dụng Với quy định “Văn bản QPPL được văn bản QPPL là có thể xảy ra (nếu không ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn thì có nói là lớn). thể có hiệu lực kể từ ngày thông qua hoặc Về thời điểm chấm dứt hiệu lực của ký ban hành…” tại khoản 2 Điều 151 Luật văn bản do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan Ban hành văn bản QPPL năm 2015, kết hợp ngang bộ ban hành để quy định chi tiết thi với các quy định cụ thể về các trường hợp hành các văn bản “cấp trên” xây dựng, ban hành văn bản QPPL theo Tuy quy định sau đây không chỉ dùng trình tự, thủ tục rút gọn (Điều 146), thẩm cho văn bản của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quyền quyết định việc xây dựng, ban hành quan ngang bộ mà còn dùng cho văn bản văn bản QPPL theo trình tự, thủ tục rút gọn QPPL quy định chi tiết nói chung, nhưng (Điều 147) đã chấm dứt quyền năng ban với tư cách là một loại văn bản quy định chi hành văn bản có hiệu lực kể từ ngày ký của tiết thì văn bản QPPL của Bộ trưởng, Thủ Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, trưởng cơ quan ngang bộ khi được ban hành cũng như của một số chủ thể khác. Bởi vì, trong trường hợp này cũng chịu sự ràng theo Điều 147 thì các chủ thể sau đây mới buộc: “Văn bản QPPL hết hiệu lực thì văn có quyền ban hành văn bản theo trình tự, thủ bản QPPL quy định chi tiết thi hành văn bản tục rút gọn: Quốc hội, Ủy ban thường vụ đó cũng đồng thời hết hiệu lực” (khoản 4 10 Ở đây không bàn về hiệu lực của văn bản do các chủ thể ở chính quyền địa phương ban hành, vì thời điểm có hiệu lực của văn bản QPPL ở chính quyền địa phương chịu sự điều chỉnh của Luật Ban hành văn bản QPPL của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân năm 2004 chứ không phải của Luật Ban hành văn bản QPPL năm 2008. NGHIÏN CÛÁU Söë 06(334) T3/2017 LÊÅP PHAÁP 19
  7. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT Điều 154 Luật Ban hành văn bản QPPL năm thời” giữa văn bản cũ và văn bản mới, dễ 2015). dẫn đến sự thiếu thống nhất nếu không có Luật Ban hành văn bản QPPL năm sự rõ ràng về nguyên tắc áp dụng. Ngoài ra, 2008 không quy định ở bất kỳ điều nào về quy định này còn phù hợp với quy định tại việc chấm dứt hiệu lực pháp lý của văn bản khoản 2 Điều 11: “Dự thảo văn bản quy định quy định chi tiết khi văn bản được quy định chi tiết phải được chuẩn bị và trình đồng chi tiết thi hành hết hiệu lực, dẫn đến rất khó thời với dự án luật, pháp lệnh và phải được để trả lời câu hỏi: văn bản quy định chi tiết ban hành để có hiệu lực cùng thời điểm có có hết hiệu lực hay không khi văn bản được hiệu lực của văn bản hoặc điều, khoản, điểm quy định chi tiết đã hết hiệu lực? Vì vậy, có được quy định chi tiết” (vì văn bản quy định thể nói, quy định mới về “chấm dứt hiệu lực chi tiết được ban hành để có hiệu lực cùng của văn bản quy định chi tiết” có nhiều giá thời điểm với văn bản được quy định chi tiết trị, trước hết là giá trị trong việc tạo ra sự thì không có lý do gì để văn bản được quy đồng bộ, thống nhất về áp dụng văn bản định chi tiết hết hiệu lực mà văn bản quy QPPL, nhất là áp dụng trong thời điểm “giao định chi tiết lại còn hiệu lực). Biểu đồ: Kết quả trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành hoặc ban hành văn bản QPPL theo thẩm quyền của các bộ, cơ quan ngang bộ từ năm 2012-20151. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. The Global Competitiveness Index in detail, http://www3.weforum.org/docs/gcr/2015-2016/Global_Competitive- ness_Report_2015-2016.pdf, page 367. 2. Báo cáo số 12/BC-BTP của Bộ trưởng Bộ Tư pháp ngày 20/01/2016 về Tổng kết công tác tư pháp năm 2015, nhiệm kỳ 2011-2015; định hướng nhiệm kỳ 2016 - 2020 và nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu công tác năm 2016. 3. http://chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/thongcaobaochiVBQPPL 11 Xem Báo cáo số 12/BC-BTP của Bộ trưởng Bộ Tư pháp ngày 20/01/2016, Tlđd . NGHIÏN CÛÁU 20 LÊÅP PHAÁP Söë 06(334) T3/2017
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2