intTypePromotion=1

Bàn về lỗ hổng pháp luật

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
7
lượt xem
0
download

Bàn về lỗ hổng pháp luật

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết phân tích bản chất, các nguyên nhân của “lỗ hổng pháp luật”, mối quan hệ giữa thực trạng của các “lỗ hổng pháp luật” với quan niệm pháp luật, cách thức xây dựng pháp luật và tư duy pháp lý nói chung.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bàn về lỗ hổng pháp luật

  1. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT BAÂN VÏÌ “LÖÎ HÖÍNG PHAÁP LUÊÅT” Hoàng Thị Kim Quế* * GS,TS. Đại học Quốc gia Hà Nội. Thông tin bài viết: Tóm tắt: Từ khoá: “lỗ hổng pháp luật”; Bài viết phân tích bản chất, các nguyên nhân của “lỗ hổng pháp luật”, mối áp dụng pháp luật; điều chỉnh quan hệ giữa thực trạng của các “lỗ hổng pháp luật” với quan niệm pháp pháp luật. luật, cách thức xây dựng pháp luật và tư duy pháp lý nói chung. Tác giả Lịch sử bài viết: đã đề cập những phương thức chủ yếu để khắc phục các “lỗ hổng pháp luật”, đặc biệt là trong xây dựng pháp luật, áp dụng pháp luật, đa dạng các Nhận bài: 23/01/2017 loại nguồn pháp luật, các thiết chế và các quy tắc giải quyết tranh chấp, Biên tập: 28/02/2017 điều chỉnh quan hệ xã hội trên cơ sở tôn trọng, tuân thủ các nguyên tắc Duyệt bài: 03/03/2017 hiến định và phù hợp đạo đức xã hội. Article Infomation: Abstract: This article provides analysis the nature, the causes of legal gaps, the Keywords: legal gaps, relationship between the legal gaps in practices with the concept of law, application of law, legal the legislation methods and legal thoughts in general. The author also regulations mentioned the fundamental methods to resolve the legal gaps, particularly Article History: in the aspects of legislation, application of law, diversification of legal Received: 23 Jan. 2017 sources, institutions and rules of dispute settlement and adjustment of Edited: 28 Feb. 2017 social relations based on respecting, adhering to the constitutional Approved: 03 Mar. 2017 principles and conforming to social ethics. 1. Khái niệm, căn cứ để xác định các “lỗ luật” còn được hiểu theo nghĩa rộng lớn hơn, hổng pháp luật” không chỉ bao gồm các quy định, nguyên tắc Trong lý luận pháp luật, trên bình diện của pháp luật thực định do Nhà nước xây chung nhất, khái niệm “lỗ hổng pháp luật”1 dựng, ban hành mà còn là lẽ phải, là các thể hiện tình trạng thiếu các quy định của quyền tự nhiên của con người, là thực tiễn pháp luật so với thực tiễn cuộc sống, diễn áp dụng pháp luật, là các loại nguồn pháp đạt rõ hơn là “lỗ hổng” trong pháp luật thực luật được thừa nhận. Trong bài viết, chúng định. Sở dĩ phải nhấn mạnh là “lỗ hổng tôi chỉ giới hạn khái niệm “lỗ hổng pháp trong pháp luật thực định” bởi vì, tiếp cận luật” trong pháp luật thực định. trên quan điểm hiện đại, phạm trù “pháp Theo quan niệm chung nhất, “lỗ hổng 1 Xem, Nguyễn Minh Đức, “Khắc phục những xung đột và lỗ hổng trong pháp luật”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. Số 24/2009, tr. 38 – 43, http://news.vibonline.com.vn/Home/Xay-dung-phap-luat/2751/Khac-phuc-nhung-xung-dot- va-lo-hong-trong-phap-luat. NGHIÏN CÛÁU Söë 06(334) T3/2017 LÊÅP PHAÁP 3
  2. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT pháp luật” là sự thiếu vắng trong hệ thống hiểu theo nhiều nghĩa, nhiều cấp độ nhất pháp luật hiện hành những quy phạm pháp định. Theo đó, sẽ có những khoảng trống luật cụ thể, cần thiết để điều chỉnh các quan tạm thời và sẽ có những khoảng trống vĩnh hệ xã hội thực tế, các vụ việc cụ thể phát viễn, vô thời hạn. Đó là sự phân định, “phân sinh cần phải được giải quyết2. Nghĩa là quyền” một cách tương đối về phạm vi điều trạng thái có vấn đề mà thực tiễn đặt ra, có chỉnh, phạm vi tác động của pháp luật và sự việc thực tế cần được giải quyết song lại đạo đức, pháp luật và tập quán, lẽ phải... như không có quy phạm pháp luật tương ứng chúng ta đã biết. điều chỉnh để làm căn cứ pháp lý giải quyết. 2. Những nguyên nhân chủ yếu của “lỗ “Lỗ hổng pháp luật” là “sự thiếu hổng pháp luật” vắng” các quy định của pháp luật cần phải Có nhiều nguyên nhân khách quan và có để điều chỉnh các quan hệ xã hội, nhưng chủ quan dẫn đến tình trạng hiện hữu các “lỗ mức độ của sự “thiếu vắng” trong các “lỗ hổng pháp luật”. Cuộc sống vốn dĩ vô cùng hổng pháp luật” đến đâu? phong phú, đa dạng, phức tạp, các quan hệ, Diễn đạt một cách chính xác hơn, “lỗ các quá trình, hiện tượng xã hội luôn biến hổng pháp luật” chính là sự thiếu vắng toàn động không ngừng, nhất là trong đời sống bộ - hoàn toàn hay sự thiếu vắng một phần xã hội hiện đại. Rất nhiều các quan hệ xã hội các quy phạm pháp luật, các nguyên tắc mới nảy sinh cần được điều chỉnh bằng các pháp luật cần thiết mà xét một cách khách quy phạm pháp luật nhất định nhưng pháp quan cần phải có để điều chỉnh, đánh giá về luật hiện hành không theo kịp, nhiều quy phương diện pháp lý các quan hệ xã hội, các phạm pháp luật lạc hậu so với thực tiễn cuộc tranh chấp phát sinh hoặc có khả năng phát sống. Pháp luật, dù được hoàn thiện đến đâu sinh trong lĩnh vực quan hệ xã hội đã được cũng không thể nào trù liệu hết được cho pháp luật điều chỉnh, hoặc cần phải được mọi trường hợp sẽ xảy ra trong thực tiễn điều chỉnh bằng pháp luật. Đó chính là bản cuộc sống. Trong hệ thống pháp luật các chất của các “lỗ hổng pháp luật”. quốc gia luôn có tình trạng thiếu vắng những Theo một quan niệm hẹp hơn, “lỗ quy định của pháp luật cần thiết để trực tiếp hổng pháp luật” chỉ xuất hiện trong các lĩnh điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh vực quan hệ xã hội đã được pháp luật điều trong thực tiễn cuộc sống, chỉ khác nhau về chỉnh. Còn đối với những lĩnh vực mà cho mức độ cũng như cách ứng xử đối với các đến thời điểm hiện tại chưa có pháp luật điều lỗ hổng pháp luật. chỉnh thì đấy lại là “khoảng trống pháp “Lỗ hổng pháp luật” xuất hiện trong luật”. Như vậy, ở đây có sự phân định một những trường hợp khi có sự xung đột những cách tương đối giữa “lỗ hổng pháp luật” và lợi ích nhất định - các lợi ích của cá nhân “khoảng trống pháp luật”. Trong thực tiễn, hay xã hội, do có sự chồng chéo, mâu thuẫn đôi khi hai khái niệm này cũng được coi là thậm chí triệt tiêu lẫn nhau trong hệ thống tương đồng. Nhưng theo chúng tôi, khái các văn bản, các quy phạm pháp luật. niệm “lỗ hổng pháp luật” không hoàn toàn “Lỗ hổng pháp luật” còn phụ thuộc đồng nhất với khái niệm “khoảng trống pháp vào các yếu tố chủ quan, vào năng lực, trình luật”. Khoảng trống pháp luật cũng được độ, kỹ thuật xây dựng pháp luật của nhà làm 2 Xem, “Lý luận nhà nước và pháp luật”, Perevalop V.Đ, Nxb. Norma, Mátxcơva 2005, tr. 244, Nherseian V.S. “Một số vấn đề chung về lý luận pháp luật và nhà nước”, 2004, tr. 431 (bản tiếng Nga). NGHIÏN CÛÁU 4 LÊÅP PHAÁP Söë 06(334) T3/2017
  3. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT luật3. Tình trạng còn nhiều “lỗ hổng pháp các VBPL là do chúng ta chưa làm tốt công luật” cũng thể hiện sự hạn chế, yếu kém của đoạn xây dựng, phân tích chính sách; còn có hoạt động xây dựng pháp luật nói chung, sự đồng nhất hai quá trình: xây dựng, phân năng lực bao quát các quan hệ xã hội cần tích chính sách và soạn thảo VBPL. Đây có được điều chỉnh bằng pháp luật của các nhà thể coi là một trong những hạn chế lớn nhất làm luật nói riêng. “Lỗ hổng pháp luật” còn của quy trình lập pháp của nước ta hiện nay. do sự khiếm khuyết, hạn chế về kỹ thuật Khi trình dự án luật, cơ quan soạn thảo chưa pháp lý trong xây dựng pháp luật. định hình chính sách rõ ràng - cơ sở vật chất Quan niệm và cách thức ứng xử, xử lý cho việc hình thành một dự án luật. Các đề vấn đề “lỗ hổng pháp luật” như lâu nay ở ta nghị xây dựng luật nhiều khi mới chỉ là cảm cũng là một trong những nguyên nhân cơ tính, chưa đưa được cuộc sống vào luật5. bản của tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, Trật tự thứ bậc về hiệu lực pháp lý của các thậm chí triệt tiêu lẫn nhau trong hệ thống VBPL không được tôn trọng và thường các văn bản pháp luật (VBPL). Quan niệm xuyên có sự vi phạm cũng góp phần gia tăng vấn đề nào cũng phải có pháp luật điều các “lỗ hổng pháp luật”. chỉnh, thiếu đâu thì bổ sung đấy, đụng đâu Ngoài ra, nguyên nhân tồn tại những cũng thấy thiếu các quy định của pháp luật “lỗ hổng” trong hệ thống pháp luật còn có cụ thể tạo nên áp lực thường trực về xây thể do sự cố tình im lặng của các nhà làm dựng, về tần suất sửa đổi, bổ sung, “cơi nới” luật trong quá trình xây dựng luật6. “Lỗ các quy định của pháp luật. Vẫn rất phổ biến hổng pháp luật” cũng có thể xuất hiện trong quan niệm, tư duy và nguyên tắc “phải có trường hợp có chủ đích của nhà làm luật quy định của pháp luật cụ thể, do Nhà nước muốn dành sự linh hoạt, sáng tạo cho việc ban hành thì mới có căn cứ để giải quyết các áp dụng pháp luật sau khi ban hành VBPL vấn đề pháp lý mà cuộc sống đặt ra”. Theo để phù hợp thực tiễn. đó, nhiều nguyên tắc và tinh thần pháp luật 3. “Lỗ hổng pháp luật” phải chăng chỉ là trong nhiều trường hợp không được áp sự hạn chế, nhược điểm của pháp luật? dụng, chẳng hạn như nguyên tắc “Được làm Một mặt, “lỗ hổng pháp luật” thể hiện tất cả những gì pháp luật không cấm và sự yếu kém, hạn chế của pháp luật, của hoạt không trái đạo đức xã hội”. Nguyên tắc động xây dựng pháp luật. Về nguyên tắc, thượng tôn pháp luật đôi khi bị hiểu lệch đi càng ít “lỗ hổng pháp luật” thì càng tốt cho là cái gì cũng phải có luật, tư duy cụ thể, tư việc giải quyết các vấn đề pháp lý trong duy quy phạm, tư duy “đòi” quy định cụ thể cuộc sống. Bởi lẽ, tình trạng có quá nhiều của pháp luật ở mọi nơi, mọi lúc. Không “lỗ hổng pháp luật” dẫn đến nhiều tác hại những thế, điều này còn dẫn đến sự lãng phí tiêu cực, nhiều hệ lụy như chúng ta đã biết. trong công đoạn soạn thảo và thực thi pháp Có nhiều “lỗ hổng pháp luật” còn tạo điều luật và lãng phí xã hội, cá nhân nói chung4. kiện cho các hành vi vi phạm pháp luật diễn Sở dĩ còn nhiều “lỗ hổng pháp luật” ra một cách công khai, phổ biến trong nhiều cũng như sự chồng chéo, mâu thuẫn giữa lĩnh vực. Đơn cử, các chuyên gia về quản lý 3 Xem Nguyễn Minh Đức, “Khắc phục những xung đột và lỗ hổng trong pháp luật”, Tlđd. 4 Tham khảo, Hoàng Thị Kim Quế, “Tiết kiệm pháp luật và lãng phí pháp luật”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 19, tháng 10/2011. 5 Đinh Dũng Sỹ, “Chính sách và mối quan hệ giữa chính sách với pháp luật trong hoạt động lập pháp”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 11, tháng 6/2008. 6 Morozova L.A, “Lý luận nhà nước và pháp luật”, Mátxcơva, 2005, tr. 290 (bản tiếng Nga). NGHIÏN CÛÁU Söë 06(334) T3/2017 LÊÅP PHAÁP 5
  4. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT mỹ phẩm đã cho rằng: hiện nay trên thị văn bản, quy định của pháp luật còn thiếu trường có đến hơn 50% sản phẩm mỹ phẩm để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn. đang bị làm giả, làm nhái, chừng nào mà “Lỗ hổng pháp luật” còn được nhận những “lỗ hổng” về mặt pháp lý vẫn không thức như một tất yếu khách quan và cũng là được khắc phục thì việc chống mỹ phẩm giả, lĩnh vực cho sự sáng tạo trong áp dụng pháp kém chất lượng vẫn chỉ như “bắt cóc bỏ đĩa” luật của các chủ thể có thẩm quyền. Tính mà thôi7. sáng tạo vốn dĩ là một trong những đặc Nhưng, như một điều tất yếu, các “lỗ trưng cơ bản của hoạt động áp dụng pháp hổng pháp luật” luôn luôn hiện hữu, ở mọi luật nói riêng, của bất kỳ một loại hình hoạt quốc gia kể cả ở các quốc gia có trình độ cao động nào của con người nói chung. về luật pháp và điều hành xã hội, chỉ khác “Lỗ hổng pháp luật” vừa là vấn đề nhau về mức độ, số lượng các “lỗ hổng pháp hạn chế, khiếm khuyết của hệ thống pháp luật” và cách quan niệm, cách ứng xử khi luật, vừa là hiện tượng bình thường, xảy ra gặp các “lỗ hổng pháp luật”, nhất là trong áp thường xuyên ở tất cả các quốc gia, chỉ khác dụng, thi hành pháp luật. Cách quan niệm, nhau về mức độ, phạm vi và cách thức giải cách xử lý, ứng xử về “lỗ hổng pháp luật” quyết, cách thức “ứng phó”, “đối mặt” và còn phụ thuộc vào quan điểm quản lý, quyền chấp nhận “sống chung” với “lỗ hổng pháp lực nhà nước trong mỗi quốc gia, giữa các luật”. Điều này có rất nhiều điểm khác nhau mô hình cai trị - quản lý xã hội. trong các hệ thống - truyền thống pháp luật, Mặt khác, có thể thấy rằng, sự hiện nói rộng hơn là trong tư duy pháp lý của các diện của các “lỗ hổng pháp luật” không phải nền văn hóa pháp luật khác nhau: Civil Law, bao giờ cũng là bằng chứng của sự hạn chế, Common Law, hệ thống pháp luật xã hội khiếm khuyết của pháp luật. Đôi khi “lỗ chủ nghĩa v.v.. hổng pháp luật” lại là bằng chứng của sự Khái niệm “sống chung” với “lỗ hổng vận động, phát triển của pháp luật, cũng như sự hoàn thiện của bản thân con người và xã pháp luật” ở đây hoàn toàn không theo nghĩa hội... đến một trình độ cao của văn minh, tiêu cực, thụ động, vô trách nhiệm đối với văn hóa, không phải hết thảy mọi điều trong việc đánh giá, giải quyết các vấn đề của cuộc cuộc sống đều cần có pháp luật điều chỉnh sống bởi đó là lợi ích vật chất hay tinh thần hoặc cần các quy định thật cụ thể của pháp của con người. Sống chung với “lỗ hổng luật. Bởi một lẽ đương nhiên, pháp luật pháp luật” ở đây là một trạng thái tích cực không thể và cũng không cần thiết phải điều khi phải tìm đến và sử dụng các loại quy tắc chỉnh hết thảy mọi vấn đề của cuộc sống. điều chỉnh hành vi, quan hệ xã hội khác Còn có nhiều phương thức điều chỉnh quan ngoài luật pháp của Nhà nước và bằng hệ xã hội, giải quyết tranh chấp có hiệu quả những thiết chế phù hợp. mà nhiều quốc gia đã và đang áp dụng miễn Nhìn rộng ra, không chỉ trong pháp là không trái với đạo đức xã hội và các luật thực định của Nhà nước mới có “lỗ nguyên tắc hiến định. Dĩ nhiên, nhận thức hổng pháp luật”, mà ngay cả trong các loại này không coi nhẹ nhiệm vụ của nhà làm quy tắc xã hội khác như đạo đức, tập quán... luật là cần phải kịp thời điều chỉnh và bổ cũng có những “lỗ hổng”, những “khoảng sung, cập nhật vào hệ thống pháp luật những trống” như một tất yếu khách quan. 7 Xem, BT. “Mỹ phẩm giả lợi dụng kẽ hở pháp luật để hoành hoành” http://www.antv.gov.vn/tin-tuc/kinh-te/my-pham-gia-loi-dung-ke-ho-phap-luat-de-hoanh-hoanh-151929.html. NGHIÏN CÛÁU 6 LÊÅP PHAÁP Söë 06(334) T3/2017
  5. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT “Lỗ hổng pháp luật” còn liên quan và phân định thẩm quyền của các cơ quan trong thể hiện tư duy pháp lý - xã hội của một dân xây dựng pháp luật. tộc, quốc gia, văn hóa pháp luật của các cá Nếu quan niệm: vấn đề nào, việc nào nhân. Trong một truyền thống văn hóa pháp cũng cần phải có quy định của pháp luật cụ luật có hiện hữu lối tư duy “đòi luật”, cái gì thể, vẫn cần có “sự chỉ đạo, điều hành bằng cũng muốn phải có cho bằng được các quy VBPL cụ thể, cơ quan quản lý nhà nước phải định của pháp luật cụ thể thì chắc chắn sẽ thường xuyên, thường trực “đổi mới” trong luôn luôn có các “lỗ hổng pháp luật”, nó có đó có công việc xây dựng, ban hành các quy ở khắp mọi nơi: trong hệ thống pháp luật, định của pháp luật, thiếu đâu bổ sung đấy thì trong các VBPL, trong các chế định pháp mọi lĩnh vực điều chỉnh pháp luật, mọi luật, trong cả các quy phạm pháp luật nhất VBPL đều có các “lỗ hổng pháp luật” và gần định - trong giả định, quy định và chế tài. như “bất tận”. Và, công việc “lấp, vá, bít” các “lỗ hổng Một mặt, chúng ta cần khắc phục các pháp luật” theo đó là điều đương nhiên, “lỗ hổng pháp luật” để kịp thời điều chỉnh, nhưng cũng sẽ không bao giờ mới trám hết giải quyết các vấn đề trong thực tiễn theo được các “lỗ hổng pháp luật”... những cách thức cơ bản, phù hợp với điều Nếu quan niệm rộng, linh hoạt, mềm kiện hiện tại. Mặt khác, đã đến lúc cần suy dẻo về nguồn pháp luật, về cách thức giải ngẫm lại: quan niệm về “lỗ hổng pháp luật” quyết các vấn đề xã hội, các tranh chấp, hay thiếu các quy định của pháp luật cụ thể. xung đột thì nhìn nhận vấn đề “lỗ hổng pháp Tình trạng còn nhiều “lỗ hổng pháp luật” luật” sẽ đơn giản hơn, cũng là vấn đề bình cũng không hẳn và không chỉ do trình độ, thường, không quá bức xúc, nôn nóng muốn năng lực xây dựng pháp luật của một số chủ phải vá, lấp ngay những “lỗ hổng pháp luật” thể có thẩm quyền còn yếu mà còn do cách bằng vô số các quy định của pháp luật được chúng ta quan niệm về phạm vi quyền lực ban hành mới, nhiều khi theo kiểu giải pháp điều hành xã hội, quản lý xã hội, quản lý con tình thế. người của Nhà nước. Tại sao chúng ta luôn có tình trạng 4. Cách thức khắc phục “lỗ hổng pháp như nhiều người dân và các doanh nghiệp luật” vẫn thường nhận xét: pháp luật của ta “vừa Có nhiều cách thức khắc phục các “lỗ thiếu lại vừa thừa”. “Thiếu” pháp luật được hổng pháp luật”, tùy thuộc vào quan niệm, biểu hiện trong khái niệm và cũng được coi triết lý pháp luật, triết lý quản lý, điều hành là hiện tượng “lỗ hổng pháp luật”. Còn nhà nước và phạm vi tác động của quyền lực “thừa” pháp luật thì được biểu hiện trong nhà nước... khái niệm và hiện tượng “lạm pháp pháp Về cơ bản, có ba con đường, ba cách luật”, với một khối lượng khổng lồ các thức chủ yếu là: thông qua hoạt động xây VBPL và còn rất nhiều mâu thuẫn, chồng dựng pháp luật; áp dụng pháp luật; điều chéo? Giải mã và khắc phục tình trạng này chỉnh các quan hệ xã hội, giải quyết các loại cần phải đặc biệt quan tâm hơn nữa cả về lý tranh chấp, mâu thuẫn bằng nhiều thiết chế, luận và thực tiễn. Nhận thức về “lỗ hổng quy tắc xã hội. pháp luật” cũng như cách thức khắc phục, Cách thứ nhất, xây dựng, ban hành “lấp đầy”, “vá, vít” các “lỗ hổng pháp luật” các quy định của pháp luật còn thiếu trên cơ còn phụ thuộc vào chính tư duy pháp lý, sở xem xét một cách khách quan, khoa học quan niệm về điều chỉnh, xây dựng, ban chứ không phải bằng cảm nhận hay thói hành pháp luật, về cách thức làm luật và quen. Để khắc phục những lỗ hổng trong NGHIÏN CÛÁU Söë 06(334) T3/2017 LÊÅP PHAÁP 7
  6. NHAÂ NÛÚÁC VAÂ PHAÁP LUÊÅT pháp luật, trước hết các cơ quan nhà nước thời giải quyết các vấn đề xã hội đặt ra, bảo có thẩm quyền phải kịp thời xây dựng, ban vệ, bảo đảm một cách tốt nhất các quyền, lợi hành quy định của pháp luật còn thiếu trong ích chính đáng của các cá nhân, tổ chức. các lĩnh vực điều chỉnh, các VBPL tương Trong số đó có án lệ, cả về thực tiễn và lý ứng, trong đó có công việc quan trọng là luận đã khẳng định ý nghĩa, sự cần thiết của “phải xác định được những quan hệ xã hội án lệ. Vấn đề đa dạng các loại nguồn pháp nào cần phải có sự điều chỉnh của các quy luật cũng đã được quan tâm trong nghiên phạm pháp luật; phân tích từng VBPL để cứu lý luận và trong chính sách chính trị - xác định và làm rõ thực tế đang thiếu quy pháp luật9. Giải quyết các vấn đề pháp lý phạm pháp luật....”8. Thay đổi tư duy, cách trên cơ sở niềm tin nội tâm, đạo đức, lẽ phải, thức xây dựng pháp luật, coi trọng công các quyền tự nhiên của con người là một đoạn xây dựng và phân tích chính sách trước trong những cách thức khắc phục “lỗ hổng khi soạn thảo những quy định cụ thể. pháp luật” nhưng vẫn trên cơ sở tuân thủ các Cách thứ hai, khắc phục “lỗ hổng nguyên tắc hiến định. pháp luật” thông qua hoạt động áp dụng Giải thích pháp luật cũng là một trong pháp luật của các chủ thể có thẩm quyền. những cách thức góp phần khắc phục “lỗ Chừng nào các chủ thể có thẩm quyền hổng pháp luật”. Bởi lẽ, việc nhận diện áp dụng pháp luật chưa thật sự sử dụng hết không phải lúc nào, ở ai cũng đều hợp lý cả. quyền và cũng là yêu cầu về “tính sáng tạo” Giải thích Hiến pháp, giải thích pháp luật sẽ trong hoạt động đặc thù là áp dụng pháp luật khắc phục được vấn đề này để đảm bảo hiểu thì chừng đó các “lỗ hổng pháp luật” cũng chính xác, đầy đủ, toàn diện hơn về bản chưa được khắc phục. Một trong những giải chất, đặc điểm và ý nghĩa của các quy định, pháp cần áp dụng khi gặp trường hợp có “lỗ nguyên tắc pháp luật. hổng pháp luật” đó là nguyên tắc áp dụng pháp luật tương tự với hai loại, hai cấp độ: Cách thứ ba, sử dụng các phương tiện áp dụng tương tự pháp luật và áp dụng điều chỉnh xã hội, các thiết chế xã hội trong tương tự quy phạm pháp luật. Lý thuyết về việc giải quyết các tranh chấp, mâu thuẫn. hai loại hình thức này đã được xây dựng rất Cách thức này không chỉ đơn thuần là góp rõ ràng, vấn đề còn lại là vận dụng trong phần khắc phục “lỗ hổng pháp luật”, mà thực tiễn cũng còn nhiều khó khăn, phức điều quan trọng hơn là vì bản thân các thiết tạp. Trong mọi trường hợp, áp dụng pháp chế, các loại quy tắc xã hội có những ưu luật tương tự hay áp dụng tương tự quy điểm, thế mạnh riêng trong việc điều chỉnh phạm pháp luật đều phải đảm bảo những các quan hệ xã hội, giải quyết các tranh nguyên tắc cơ bản như tôn trọng, tuân thủ chấp, mâu thuẫn một cách có hiệu quả và Hiến pháp, bảo vệ quyền, lợi ích của các chủ được xã hội chấp nhận. thể pháp luật, không trái đạo đức xã hội. Học thuyết pháp lý ở nhiều quốc gia Cần phải áp dụng đa dạng các loại cũng được coi là một trong những cách nguồn pháp luật, đa dạng các phương thức thức quan trọng để khắc phục các “lỗ hổng giải quyết tranh chấp, xung đột xã hội để kịp pháp luật” ■ 8 Xem, Nguyễn Minh Đức, “Khắc phục những xung đột và lỗ hổng trong pháp luật”, Tlđd. 9 Xem, Cao Vũ Minh, Nguyễn Đức Nguyên Vỵ, “Đa dạng hóa hình thức pháp luật trong điều kiện Việt Nam hiện nay”,http://noichinh.vn/nghien-cuu-trao-doi/201504/da-dang-hoa-hinh-thuc-phap-luat-trong-dieu-kien-viet-nam-hien- nay-297543. NGHIÏN CÛÁU 8 LÊÅP PHAÁP Söë 06(334) T3/2017
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2